ⓘ ادب مصرى حديث

صبرى موسى

صبرى موسى كاتب روائي و صحفي و سيناريست مصرى اتولد صبرى موسى فى دمياط سنة 1932 عضو فى اتحاد الكتاب العرب مقرر للجنة القصة فى المجلس الاعلى للثقافة اشتغل مدرس للرسم لمدة سنة بس صحفي فى جريدة الجمهورية، وكاتب متفرغ فى مؤسسة روز اليوسف وعضو فى مجلس إدارتها

يعقوب الشارونى

يعقوب اسحاق الشارونى كاتب ادب الطفل اتولد فى 10 فبراير 1931 بالقاهرة. متزوج وله ابن وبنت منحة لفرنسا لمدة ست اشهر فى دراسات ثقافة الطفل والعمل الثقافي بين الجماهير 1969 عمل محامي بهيئة قضايا الدولة 1953 نايب بهيئة قضايا الدولة اخد ليسانس فى القانون من كلية الحقوق جامعة القاهرة 1952 دبلوم الدراسات العليا فى الاقتصاد السياسى 1955 دبلوم الدراسات العليا فى الاقتصاد التطبيقى 1958

مصباح الشرق

مصباح الشرق ، مجله مصريه ادبيه اصدرها الكاتب ابراهيم المويلحى فى القاهره. ساهمت مساهمه كبيره فى تطوير الادب المصرى و النهضه المصريه الادبيه الحديثه. خرجت منها مدرسه ادبيه جديده فى ادب النثر اللى مافيهوش زينات لفظيه. شارك فى تحريرها الاديب محمد المويلحى. صاحب كتاب "حديث عيسى بن هشام" والذى يعتبر موسوعة ادبية فى فن النثر والذى اعاد شكل المقامة

رشاد رشدى

اتولد رشاد رشدى فى مدينة القاهرة سنة 1912. والتحق بمدرسة شبرا الابتدائية ثم مدرسة الأمير فاروق الثانوية ثم جامعة القاهره حيث نال منها دبلوم معهد التربية العالى وحصل على دكتوراة في الادب الانجليزى من جامعة ليدز بانجلترا. بعد عودته من انجلترا عمل رشاد رشدى مدرس ثم عين ناظر لمدرسة النقراشى ثم استاذا في كلية الاداب جامعة القاهره ورئيسا لقسم الادب الانجليزى في جامعة القاهرة وظل بهذا المنصب لمدة 22 عاما. عين سنة 1975 رئيس المعهد العالى للفنون المسرحية ورئيس أكاديمية الفنون. كما عمل رئيسا لمسرح الحكيم. اما بالنسبة لعمله بالصحافة فقد كان رئيس تحرير مجلة المسرح من سنة 1960 الى 1966 ثم انتقل الى مجل ...

ابراهيم عبد القادر المازنى

ابراهيم عبد القادر المازنى ، اديب وشاعر مصرى من رواد الادب المصرى الحديث ، عاش فى القاهره و اتخرج من مدرسه المعلمين العليا. أصدر جزأين من ديوانه بمقدمه بتبين مفهوم الشعر عند "مدرسه الديوان" اللى كانت بتضمه هوه و عباس العقاد و عبد الرحمن شكرى. فى سنه 1921 اصدر مع العقاد الديوان فى الادب و النقد اللى دعا فيه لمفهوم الشعر عندهم ، و بعد كده اتجه للكتابه فى الجرانيل و اصدر مجموعات كان منها حصاد الهشيم ، و صندوق الدنيا ". المازنى كتب كمان قصص قصيره كان منها فى الطريق الوعر و ع الماشى ، و كتب روايه ابراهيم الكاتب ".

بهاء طاهر

لم أعرف أن الطواويس تطير 2009. و من كتاباته الغير روائيه ابناء رفاعة: الثقافة والحرية اللى ضاف ليها جزء سنة 2009 بعنوان كيف وصلنا للإخوان المسلمين ".

حسين فوزى

حسين فوزى ، عالم بيولوجيا بحار و كاتب و مفكر مصرى كبير من رواد النهضه و التنوير فى مصر فى القرن العشرين. ولدحسين فوزى فى القاهره سنة 1900. التحق بكلية الطب جامعة القاهره و تخصص فى جراحة العيون ، لكنه ترك الطب بسبب اهتمامه بدراسة التاريخ الطبيعى فسافر الى فرنسا لدراسة علم الحيوان و الجيولوجيا و تخصص فى بيولوجيا الأحياء المائيه. بعد ما عاد الى مصر عين مديرا لبحوث الأسماك فى الاسكندريه سنة 1931 و ثم اختير ليكون البيولوجى المصرى فى بعثة جون مرى فى السفينه مباحث ". ظل فى وظيفته مديرا لإدارة بحوث مصايد الأسماك لغاية سنة 1941 ثم عين عميدا لكلية العلوم و استاذا فى علم الحيوان فى جامعة اسكندريه وال ...

بديع خيرى

بديع خيرى ، كاتب مسرحى مصرى اتولد فى حى المغربلين فى القاهره فى 18 أغسطس 1893. كتب مسرحيات للريحانى و على الكسار و منيرة المهدية شكل مع نجيب الريحانى أعظم دويتو مسرحى فى التلاتينات والأربعينات كتب بيت شعر فكاهى ردده الريحاني فى رواية سلامة فى خير لجاره شرفنطح المدرس البائس الخبيث: إذا لم تكن لي والزمان شرم برم فلا خير فيك والزمان ترللي. كتب الحوار لافلام العزيمة، و انتصار الشباب و ورد الغرام و لهاليبو وحسن و مرقص و كوهين، وغزل البنات كتب اغانى العشره الطيبه اللى لحنها سيد درويش هو اوبريت اقتبسه الكاتب محمد تيمور من مسرحيه فرنساويه اسمها صاحب اللحية الزرقاء ". ابو الفنان عادل خيرى من اشهر ا ...

يوسف جوهر

يوسف جوهر روائي متميز. وصحفي وكاتب سينمائي وكاتب قصصي مصرى وأستاذ بمعهد السينما. اتولد يوسف جوهر في مدينة قوص بمحافظة قنا في سنة 1912 ، اتخرج من كلية الحقوق سنة 1935، وعمل لسنوات في مجال المحاماة، شارك في كتابة السيناريو والحوار لعشرات الأفلام المصرية، من أبرزها: الروح والجسد، سماعة التليفون، مصطفى كامل، دايمًا معاك، الرجل الثاني. بالإضافة لعمله السينمائي، كتب يوسف جوهر العديد من المجموعات القصصية والروايات. توفي في سنة 2001 عن عمر 89 سنه. ظهر انتاجه الادبي أكتر من250 قصة قصيرة نشرت فى مجلات السياسة الاسبوعية، والثقافة والرسالة وآخر ساعة وأخبار اليوم من سنه 1932وحتى سنه 1961 عضو فى مجلس اد ...

معوض جاد الرب

معوض جاد الرب ، Mowad Gadelrab طبيب وفنان وكاتب مصرى واستاذ التشريخ الفنى فى كلية التربية الفنية بالزمالك فى فترة الخمسينات والستينات من القرن الماضى.

ثروت اباظه

ثروت دسوقي أباظة كاتب وروائى مصرى كبير، من محافظة الشرقية. وهو من عيلة أباظة اللى من اعرق عائلات مصر وهي اسرة ادبيه والده الاديب دسوقى اباظه وعمه الشاعر عزيز اباظه وعمه الكاتب الكبير فكرى اباظه.

يونس القاضى

محمد يونس القاضى شاعر ومؤلف مصرى اتولد سنه 1888 فى قريه النخيله باسيوط واتوفي فى القاهره سنه 1969. ليه 58 عمل مسرحى وكتير من الاغانى اللى لحنها وغناها سيد درويش وأشهر اعماله هوه النشيد الوطنى المصرى ، واللى كتبه القاضي بعد نفى سعد زغلول وزمايله ،وكمان كتب و واغنيته سنه 1911 عن أحوال مصر يا ست مصر صباح الخير. يسعد صباحك يا عنية. فين العداله يا مونشير. وبس فين الحرية

                                     

ⓘ ادب مصرى حديث

الادب المصرى الحديث كان ثمرة احياء الادب القديم من جهه و الترجمه عن الادب الاوروبى من جهه تانيه. بدإت حركة إحياء التراث من بداية القرن التسعتاشر بنشر النماذج الادبيه القديمه و بدأت حركة الترجمه وقت تكوين محمد على باشا لجيش مصر الحديث ، فبعت بعثات على اوروبا و استورد مطبعه. رفاعه رافع الطهطاوى ترجم الكتب العلميه للجيش المصرى. و صول لبنانيين مهتمين بالنشر كان ليه فضل على تنشيط الحركه الادبيه الجديده فى مصر و ظهرت كتابات محمد عبده و سعد زغلول و محمد المويلحى و مصطفى لطفى المنفلوطى و قاسم امين و مصطفى كامل و معاهم كتابات اللبنانيين جرجى زيدان و يعقوب صروف. و ظهرت القصص القصيره الساخره اللى كان بيكتبها بالمصرى يعقوب صنوع و عبد الله النديم. كتابات جبران خليل جبران و امين الريحانى بدأت كمان توصل مصر من المهجر الامريكى و معاها الاتجاهات الحديثه فى التأليف الادبى الغربى الحديث. انتعشت حركة الترجمه فى مصر و دخلت انواع التأليف الادبى الجديده فى القصه القصيره و الروايه و المسرحيه و المقال الحديث. بدأت عملية تقليد فى المسرح لما حاول مارون النقاش نقل مسرحيات موليير و حاول نجيب حداد نقل مسرحيات كورنى و فيكتور هوجو و شيكسبير ، و نجح محمد عثمان جلال فى اقتباس مسرحيات لموليير لكن مع كده كتابة المسرحيات ما اذهرتش غير فى القرن العشرين.

فى الروايه جرجى زيدان اللبنانى قلد سير والتر سكوت برواياته التاريخيه و حاول فرح انطون اللى كان هو كمان لبنانى انه يكتب الروايه التحليليه و ظهر كتاب بيكتبو بالاساليب الادبيه الغربيه الحديثه و بيستلهمو الحضاره الغربيه فى كتاباتهم زى عبد الرحمن الكواكبى و قاسم امين و عائشه التيموريه و ملك حفنى ناصف.

الشعر المصرى من جهته فضل معزول عن التيارات الغربيه لغاية بدايات القرن العشرين. الشعرا الكبار فى الفتره دى كانو محمود سامى البارودى و احمد شوقى و حافظ ابراهيم و كانو شعرا لهم هموم و اساليب مختلفه و ما ظهرش عندهم الاحساس بالمجتمع اللى حواليهم و لا التجديدات فى الصناعه الشعريه زى ما كان الحال فى الغرب وقتها لكن اللبنانى خليل مطران عمل محاولات.

                                     

1. الادب المصرى فى القرن العشرين

فى اوخر القرن تسعتاشر و بدايات القرن العشرين شافت مصر تغييرات جامده فى الادب و بقى الادب المصرى بيعبر عن تطور العيشه و المجتمع المصرى و تصوير مشاكل الناس و افكارهم ، و ده حصل على ايد كتاب بينادو بالحريه و التجديد زى محمد عبده و التفو حوالين جورنالين هما الجريده و السياسه و الاتنين كان بيحرر فيهم احمد لطفى السيد و محمد حسين هيكل و هما اللى عرضو الانواع الادبيه الحديثه زى الروايه و القصه و المقاله و بعد كده المسرحيه كمان. اول اثر ادبى مهم للمدرسه دى كان ظهور رواية زينب اللى نشرها محمد حسين هيكل سنة 1914. محمد تيمور ساهم فى تطويع الاسلوب للمعانى الجديده و بالذات فى كتابه ما تراه العيون 1921 و اخوه محمود تيمور كمل المهمه. و بعد كده زاد النشاط الادبى فى مصر و كترت المؤلفات و ساهم فيها كتاب كتار كان ابرزهم توفيق الحكيم فى روايته عودة الروح اللى بتعتبر اول روايه اجتماعيه مصريه ناجحه. بعد كده ظهرت رواية عباس محمود العقاد سارة 1938 ، و نداء المجهول لمحمود تيمور 1939، و ابنة الملوك لـ فريد ابو حديد و كانت خطوه لقدام فى نفس اتجاه جرجى زيدان. و ظهر طه حسين اللى دخل فى مصر لأول مره الروايه التحليليه النفسيه بروايته الايام ".

نجيب محفوظ بيعتبر من ابهات الادب المصرى المعاصر و القصه المصريه الحديثه، و كتاباته عملت نقله كبيره فى اساليب و لغة و طرق كتابة القصه فى مصر، و موضوعات روايات نجيب محفوظ مستوحاه من البيئه المصريه و ابطالها بيتكلموا بـ اللغه المصريه الحديثه.

                                     

2. القصه القصيره و المقاله

بالنسبه للقصه القصيره ، ظهرت منها مجموعات كتيره فى مصر و بيعتبر يوسف ادريس احسن اللى كتبوها فى مصر ، و المقاله كمان ازدهرت بسبب انتشار الجرانيل و اقبال الناس على قرايتها من وقت ثورة 1919. المقاله اللى بتعالج كل المواضيع اتطورت فى الاسلوب و الشكل ، و راجت المقالات اللى بتنادى بالاتجاه ناحيهة الغرب المتحضر او الاتجاه للشرق. اهم كتاب المقالات المعروفين اياميها كانو طه حسين و سلامه موسى و العقاد. و دول كانو بيطالبو بالتجديد و فى الناحيه التانيه كان فريد و جدى و مصطفى صادق الرافعى اللى كان من اصل عربى و كان بيهاجم الكتاب المصريين.

                                     

3. الاتجاه الواقعى

اتنقل النقد الاجتماعى من المقال للروايه زى عند توفيق الحكيم و نجيب محفوظ و غيرهم ، و ظهرت التراجم و السير الادبيه و بالذات الدينيه.

الاتجاه الواقعى الروائى اثر على المسرح و برز المسرح المصرى بشكل واضح و بدأت بواكير المسرحيات الاجتماعيه الواقعيه بمحمد تيمور لكن ما وصلتش لشكلها المكتمل و قوتها غير على ايد توفيق الحكيم اللى اتقن مسرح الرمز و استخدم التراث المصرى و الاساطير. فى المسرح الشعرى لعب احمد شوقى دور كبير فيه و تبعه من بعده عزيز اباظه ، و مسرحياتهم كانت عن مواضيع تاريخيه و كلاسيكيه.

                                     

4. بالعربى و لا بالمصرى و اللبنانى ؟

ظهرت مشكله فى اللغه ، يكتب الكتاب المصريين بالمصرى لغة المصريين و لا بالعربى لغة العرب ؟ فى المسرح المشكله ما كانتش عويصه لإن كتابة حوار بلغه الناس ما بيتكلموهاش مش حا يجذب حد للفرجه عليها و اتحسم الموضوع بسرعه لصالح اللغه المصريه.

فى الروايه عمل توفيق الحكيم و محمود تيمور تجارب لكن المشكله ما اتحلتش و حصل حل وسط بالنسبه لكذا كاتب كان منهم نجيب محفوظ بإن الحوار بقى بيتكتب باللغه المصرى. فى لبنان واجه الكتاب نفس المشكله اللى واجهها الكتاب المصريين و لغاية دلوقتى الحل الوسط هو السايد ، الكتابه بعربى بسيط و تحسين اللغه المحليه المكتوبه و استعمالها. اتسمت اللغه دى اللغه التالته.

المقاله الصحفيه واجهت نفس الازمه و لقت حل فى الكتابه بلغه بسيطه مافيهاش عقد اللغه العربيه و ده اللى ماشى لغاية دلوقتى و قدرت ألفاظ اللغه المصرى تدخل فى التركيبات. طبعاً النواحى الماديه المتعلقه بتوزيع الكتب و المؤلفات على مستوى اوسع من مصر او لبنان بتلعب دور فى الموضوع.

لكن بالرغم من كده مع بدايات القرن الواحد وعشرين ابتدت تروج كتابات روائيه باللغه المصرى و نالت نجاح و منها قصص للاديب ايهاب طاهر اللى بيعارض هو و مجموعه من الكتاب الجداد حالة الازدواجيه اللغويه الموجوده فى مصر و بيفضلو يكتبو بالمصرى القريب من قلوب المصريين.



                                     

5. الشعر

بالنسبه للشعر ، من بداية الحرب العالميه التانيه ابتدا الشعر ينسحب قدام النثر ، و تأثره بالادب الغربى كان أبطأ وهو بيحاول يتحرر من قيود التقاليد القديمه ، و دخلت تأثيرات نفسيه عن طريق تطوير الاوزان و ده هز اصول الشعر القديم ، و كان ثمرة ده ظهور شعر رومانسى جديد و قوى بفضل مدرسة الديوان بتاعة العقاد و المازنى و عبد الرحمن شكرى ، و تبعتها مدرسه متحرره أكتر هى مدرسة ابوللو اللى كانت بتتكون من شعرا التفو حوالين مجلة أبوللو اللى كان بيصدرها احمد زكى ابو شادى. و ظهر انصار للشعر الحديث اللى بينادو بالتحرر من التفعيله الواحده و القوافى. و كسب الشعر المكتوب بالمصرى ارضيه واسعه بظهور شعرا زى صلاح جاهين و عبد الرحمن الابنودى و احمد فؤاد نجم و غيرهم.

الادب المصرى الحديث هو الادب المتفوق بوجه عام فى المنطقه العربيه اللى بتقتصر الكتابات فيها غالباً على الجورنالجيه و كتاب مقالات و موضوعات قوميه و دينيه زائد مناقشات تلفزيونيه عادة عقيمه. الروايه المصريه اتكرمت عالمياً بفوز نجيب محفوظ بجايزة نوبل للاداب و اترجمت اعمال ادبيه مصريه كتيره للغات العالم.

                                     

6. ادب الحكمه

بالنسبه لادب الحكمه ، ده عباره عن قول الحكمه بهدف التعليم والارشاد عن القيم وعن المبادئ والأخلاق. كما أن الحكمه تكون طابعاً جميلا لكثير من الابيات الشعرية أو قصائد بأكملها، وتبين تجارب وخبرات سابقة تنقل عبر الأجيال تحكي قصصا نستنتج منها المواعظ والعبر.



                                     
  • موسي مشروع قتل جارة روايات حادث نصف المتر فساد الأمكنة السيد من حقل السبانخ ادب الرحلات فى البحيرات فى الصحراء رحلتان فى باريس و اليونان جايزة الدولة للسيناريو
  • يعقوب اسحاق الشارونى كاتب ادب الطفل اتولد فى 10 فبراير 1931 بالقاهرة. متزوج وله ابن وبنت اخد ليسانس فى القانون من كلية الحقوق جامعة القاهرة 1952 دبلوم
  • خرجت منها مدرسه ادبيه جديده فى ادب النثر اللى مافيهوش زينات لفظيه. شارك فى تحريرها الاديب محمد المويلحى. صاحب كتاب حديث عيسى بن هشام والذى يعتبر موسوعة
  • رشاد رشدي 1912 - 1983 Rashad Rushdi كاتب مسرحي مصرى اتولد رشاد رشدى فى مدينة القاهرة سنة 1912. والتحق بمدرسة شبرا الابتدائية ثم مدرسة الأمير فاروق
  • وشركاه روايه القاهره الجديد في الأدب العربي بالاشتراك مع طه حسين وآخرين حديث الإذاعه بالاشتراك مع العقاد وآخرين الحرب بعد أثنى عشر شهرا وتسع أسابيع بالاشتراك
  • المنيا. سنة 1999 اتكرم في مؤتمر ادباء المنيا. وفى سنة 2000 اتكرم من نادي ادب مغاغة وفي حفل خاص ليه كرمته المملكة العربية السعودية واديدو درع منتدى
  • بهاء طاهر اتولد فى صعيد مصر, 1935 روائى و كاتب مصرى من كبار كتاب الروايه و القصه فى مصر فى الوقت الحالى. بهاء طاهر درس التاريخ فى كلية الاداب و اتخرج
  • وصل ما بين ثورة 2011 فى مصر و عدد من الشباب فى السعوديه. بيقول الجزار فى حديث مع اليوم السابع انهم اخدو صوره من صفحته على الفيس بوك عنوانها الملثم البدوى
  • البرنامج الثانى فى الإذاعه المصريه لخلق وعى موسيقى فى مصر و كتب عدة كتب فى ادب الرحلات و يعتبر من رواد التنوير فى مصر فى القرن العشرين و قد قام بتاليف عدة
  • عاصمة ثقافية لأوروبا. فيه اشارات قليلة المدريد فى ادب القرون الوسطى و فيه إشارات كتيره لمدريد فى ادب القرن الدهبى. مدريد هى مقر نادى ريال مدريد و ملعبه
  • بديع خيرى القاهره 18 اغسطس 1893 - القاهره 1 فبراير 1966 كاتب مسرحى مصرى اتولد فى حى المغربلين فى القاهره فى 18 أغسطس 1893. شكل مع نجيب الريحانى أعظم
  • ديسمبر 1912 - 11 سبتمبر 2001 روائي متميز.. وصحفي وكاتب سينمائي وكاتب قصصي مصرى وأستاذ بمعهد السينما. اتولد يوسف جوهر في مدينة قوص بمحافظة قنا في سنة 1912